MUŞURUP'UN HİKAYESİ

Saygıdeğer okurlarım,

Bu hafta Anamur’da herkesin dilinde olan ve bugün “Muşurup Sanat Sokağı” adıyla anılan Muşurup üzerine birkaç söz söylemek istiyorum.

“Muşurup” diyoruz ama acaba bu kelimenin ne anlama geldiğini, nereden geldiğini gerçekten biliyor muyuz? Kanaatimce pek çok kişi Muşurup kelimesinin gerçek anlamını bilmiyor. Çoğumuz için burası sadece “su akan yer” olarak biliniyor. Oysa bu kelimenin kökenine ve tarihine biraz daha yakından bakmak gerektiğini düşünüyorum.

Muşurup kelimesi Osmanlı döneminde şerbet, su veya rakı içmek için kullanılan küçük bardak ya da kâse anlamına gelmektedir. Bazı yörelerde ise “az miktar” anlamında kullanıldığı da bilinmektedir. Örneğin “Bir muşurup su ver” denildiğinde, küçük bir bardak su verilmesi kastedilir. Kelimenin kökeninin Arapça “meşrub” (içilecek şey) kelimesinden ya da halk arasında kullanılan maşrapa kelimesinden türediği düşünülmektedir.

Ancak Muşurup’un Anamur’daki hikâyesini anlamak için biraz daha geriye gitmek gerekir.

Bilindiği üzere eski hükümet konağının bulunduğu yerde —bugünkü Sağlık Müdürlüğü binasının olduğu noktada— bir zamanlar Ortodoks Rumlara ait bir kilise bulunmaktaydı. Bu kilisenin kim tarafından yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Rivayetlere göre bir Ermeni usta tarafından ahşap olarak yapılmış, daha sonra ise çıkan bir yangında zarar görmüştür. Fakat bu konuda kesin bir belge bulunmamaktadır.

Rahmetli babam eski hükümet konağında, adliyede memur olarak çalışmıştı. Onun anlattıklarına göre hükümet konağının bahçesinde çok büyük bir kilise çanı bulunur ve yıllarca orada dururmuş. Sonrasında o çanın akıbeti ne oldu, bugün bunu bilen yok.

Konuya bir de burada yaşamış olan Rumların bakış açısından yaklaşmak gerekir. Sayın Mahmut Sami MERT tarafından yayımlanan ve bana göre oldukça kıymetli olan bir harita bulunmaktadır. Bu haritayı ve açıklamalarını incelediğinizde Muşurup bölgesinin geçmişte ne kadar önemli bir merkez olduğunu açıkça görürsünüz.

Rum yerleşim düzenlerinde —ki bugün Yunanistan’daki birçok yerleşimde hâlâ aynı düzen görülür— mutlaka bir meydan, bir kilise, bir çarşı ve akan küçük bir çeşme bulunur. Burası şehrin kalbidir ve yerleşim bu merkez etrafında gelişir.

Anamur’daki eski yerleşim planına baktığımızda da bu düzeni açıkça görmek mümkündür. İşte burada kullanılan ve günümüze kadar ulaşan “Muşurup” kelimesinin anlamı da aslında “küçük su”dur. Yani o dönemde burada yaşayan Rum vatandaşlar da bu bölgeyi, akan küçük çeşmeye atfen “küçük su – muşurup” olarak adlandırmışlardır.

Kısacası Muşurup, Anamur’un tarihsel gelişimi içinde her zaman merkezi bir nokta olmuştur. Şehrin gelişimi de büyük ölçüde bu bölgeden başlamıştır.

Ne yazık ki bugün Muşurup’u Muşurup yapan o akan küçük su artık yok. Oysa burayı eski ruhuna uygun şekilde yaşatmak aslında hiç de zor değil. Mevcut sokak düzenlenirken küçük bir dokunuşla eski çeşmeler ve akan sular yeniden canlandırılabilir. Belki içme suyu olarak kullanılmaz ama en azından Muşurup’un adını yaşatan o su yeniden akabilir.

Umarız ki yerel yöneticilerimiz bu düşünceyi görür ve değerlendirir.

Bir diğer konu ise sokağın duvarlarına yapılan figürlerdir. Dikkat edenler görmüştür; kabartma olarak yapılan halk dansçıları Trabzon yöresine ait figürleri temsil ediyor. Açıkçası bunu anlamak oldukça zor. Anamur’un güçlü bir Yörük kültürü varken neden başka bir yörenin figürleri kullanılır?

Buraya Anamur halk oyunlarının figürleri, Yörük kültürünü yansıtan motifler, develer, çobanlar ve Torosların yaşamını anlatan sahneler çok daha yakışmaz mıydı?

Sayın Belediye Başkanımız Durmuş Deniz ve ekibinin bu konuyu yeniden değerlendirerek bu yanlışı düzeltmesini temenni ediyoruz. Aynı zamanda Muşurup’un da tarihine yakışır şekilde yeniden düzenlenmesini ve yüzyıllar boyunca bu isimle yaşamaya devam etmesini diliyoruz.

Saygılarımla.

Ahmet Doğan
Harita ve Kadastro Mühendisi
10.03.2026 – Anamur